NAH en autorijden 

Op 1 april onderging de man van Frouckje een zware hersenoperatie om een agressief groeiende hypofysetumor te temmen. Als complicatie kreeg hij een klein infarct wat leidde tot een woordvindstoornis en uitval van zijn rechterzijde. Een revalidatietraject volgde en sindsdien moeten zij samen dealen met het fenomeen Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH).

NAH en autorijden
Een groot nadeel van de hersenschade van mijn lieve man Mart is dat hij niet meer mag en kan autorijden. Dat weerhoudt hem er niet van om ‘mee te rijden’. Ik heb dat zelf ervaren toen ik hem weleens ophaalde en bracht naar het verpleeghuis Nieuw Berkendael – waar hij een paar weken moest revalideren – en hij nog nauwelijks uit zijn woorden kon komen door de woordvindstoornis waar hij last van kreeg na de operatie in april. Met bruuske armbewegingen en snauwerige opmerkingen werd ik op mijn rijgebreken gewezen. Ik was op dat moment al aardig overbelast en het enige effect dat het had, was dat ik steeds nerveuzer en hyperiger werd, waardoor mijn rijstijl alleen maar achteruit ging. De welbekende vicieuze cirkel… Uiteindelijk besloot ik dat het genoeg was. We kregen er alleen maar woorden en stress van, dus ik schakelde hulptroepen in; er kwam een pool van mensen die met genoegen Mart wilden halen en brengen naar zijn revalidatieplek en zo zwaaide ik iedere zondagavond Mart uit om met een zucht op de bank te ploffen. Even tijd voor mijzelf.

Het valt niet mee om ziek te zijn, maar ook niet om een zieke nabij te zijn.

Hulptroepen
Mijn vader nam het op zich om Mart naar het UMC te rijden op de dagen dat hij zich moest melden bij de oncoloog of voor een andere ingreep of controle naar het Utrechtse ziekenhuis moest. Heit komt dan met de trein onze kant op, een boek in zijn handen. En daar gaan ze dan. En soms – bij belangrijke gesprekken met de neuroloog – was ik daarbij. Laat ik het zo zeggen: Ik heb alle respect voor mijn vader en zijn geduld. Want Mart heeft absoluut niets op met zijn rijstijl. Sterker nog, voordat hij ziek werd, was mijn vader wel de allerlaatste die onze auto zou mogen lenen. Dat was echt niet bespreekbaar.

Hier dus de situatie in een notendop: mijn autoloze vader en zijn grove manier van rijden en aan hendels trekken met Mart – autoliefhebber en als rijder uitgeschakeld – aan zijn zijde. De wereld op zijn kop. En waar hij kan, wil Mart de regie houden over wat er met zijn auto gebeurt: ‘Waarom kun jij niet rijden?’, vroeg hij mij daags voor we een weekend naar Houten zouden gaan vanwege de zeventigste verjaardag van mijn vader. ‘Omdat ik overspannen ben, een kalmeringstablet op heb en stress van jou krijg als je naast me in de auto zit, schat’. ‘Zal ik dan zelf rijden?’, opperde Mart. ‘Dat mag helemaal niet zonder dat het CBR je getest heeft en hoe denk je te schakelen met je rechterarm?’ ‘Dat kun jij dan toch doen?’ Ja, ja… ik dacht het niet! 

Komen tot een middenweg
Mart ziet inmiddels in dat hij mijn vader best aanwijzingen mag geven, maar dat ook hier geldt dat de toon de muziek maakt. Gelukkig kan hij zich een stuk beter uitdrukken sinds een drain het overtollige hersenvocht afvoert waardoor de druk op zijn hersenen aanzienlijk is verminderd. En heit luistert nu met een half oor naar de adviezen,  nadat hij heeft aangegeven dat Mart niet overal commentaar op hoeft te hebben. En zo vinden we met zijn allen weer een nieuwe balans en zit ik soms geamuseerd toe te luisteren naar wat er op de stoelen voor mij gebeurt: ‘Heit mag hier toch 120?’ ‘Waarom ga je niet naar die baan?’ ‘Heit mag wel in zijn 4 hoor’. En soms nog een ‘Nee, nee, nee, wat doet heit nou?’

Twee mannen die van elkaar houden. Die er voor elkaar zijn en leren in te leveren, aan te passen en over te geven. En op de dag dat ik onderweg naar het UMC op de nieuwe telefoon  van mijn vader WhatsApp installeerde, schreef Mart aan zijn schoonvader als eerste een bericht: ‘Ik heb nog nooit zo rustig bij je in de auto gezeten’.

Advertenties

One comment

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s