Baba Marta uit Bulgarije

Vandaag werden we door Sevynch verrast met een martenitsa, een rood-wit armbandje dat ze bij ons om de arm knoopte om ons – volgens een oud Bulgaars gebruik – voorspoed te wensen.

Maart roert zijn staart
Goed ingepakt komt Ayzal het naaiatelier binnenlopen, haar handen wrijft ze tegen elkaar om op te warmen. ‘Koud hè?!, zeg ik tegen haar, terwijl ik haar rode linkerhand vastpak om haar te begroeten. ‘Bij ons’, zegt ze, ‘Maart is voorzomer.’ Hier zeggen we: ‘Maart roert zijn staart’, vertel ik haar. Ze kijkt me even niet begrijpend aan. ‘Dat betekent dat alles kan in Maart: hagel, sneeuw, onweer, zon, regen. Je weet het gewoon niet’.

Baba Marta – Bulgaarse traditie
Niet veel later komt Sevynch binnen met haar oppaskindjes. Net als Ayzal is zij van Bulgaarse afkomst.

Sevynch is een levenslustige, spontane dame die het leven weet te vieren.

We worden allemaal spontaan begroet. Ayzal krijgt een dikke knuffel en dan schuift Sevynch haar een klein rood-wit armbandje om de arm, met een kraaltje als sluiting. Voor Ayzel is het een feest van herkenning. Elmarie en ik staan wat onwennig en nieuwsgierig toe te kijken, maar ook wij krijgen zo’n bandje om.

Baba Marta, martenitsa, Bulgaarse traditie, 1 maart, Bulgarije, Oma Maart, Grootmoedertje Maart
Sevynch geeft Elmarie een martenitsa volgens goed Bulgaars gebrui

Grootmoedertje Maart
Ayzal en Sevynch vertellen dat het in Bulgarije een traditie is om aan je geliefden op 1 maart een maternitsa te geven. Hiermee wens je de ander voorspoed en geluk. Sevynch schrijft het speciaal voor ons in haar eigen taal op hoe deze Bulgaarse traditie heet: Baba Marta – Oma Maart.

Baba Marta, martenitsa, Bulgaarse traditie, 1 maart, Bulgarije, Oma Maart, Grootmoedertje Maart
Sevynch heeft in het Bulgaars opgeschreven hoe het traditionele feest heet: Baba Marta.

Bulgaarse folklore
Een kleine speurtocht op internet levert al snel wat meer informatie op over Baba Marta.

Volgens de traditie is Baba Marta een oude feeks, die symbool staat voor de maand Maart en net zo grillig is als het weer in deze maand.

Martenitsi – én een schoon huis – kunnen haar gunstig stemmen. Want als ze jou goed gezind is, dan komt het voorjaar snel en is het met de kou gedaan. Maar is zij chagrijnig, dan wordt het er ook voor jou niet vrolijker op.Baba_Marta-3Wachten op de ooievaar
Een martenitsa draag je tot ongeveer 21 maart. Als je dan een ooievaar ziet, is het een goed moment om het bandje weer af te doen. Dat is het ultieme teken dat het voorjaar in aantocht is. Het is dan de bedoeling dat je het armbandje in een bloeiende boom hangt. Dat mag sowieso ook als je geen ooievaar ziet. Of – als je een jongedame bent – je legt het onder een steen met mogelijk uitzicht op een partner en een voorspoedig huwelijk.

Traditie, bijgeloof en vriendschap
Zo’n spontane actie met een mooi verhaal erachter is één van de dingen die werken in het naaiatelier zo boeiend maakt. Ieder volk en ieder land heeft tradities, die veelal stammen uit een tijd waarin bijgeloof nog een grote rol speelden. Dat is bij onze Nederlandse gebruiken niet heel anders.  En al ‘geloven’ we niet meer in Grootmoedertjes uit verloren dagen die het weer kunnen beïnvloeden, het is zo mooi om dat soort verhalen en gewoontes uit te wisselen.

Uit het feit dat Sevynch de moeite nam om haar moeder te vragen maternitsi op te sturen en dat ze naar ons kwam om ze uit te delen, blijkt een groot gebaar van vriendschap. En zulke momenten zijn er om te koesteren!

Enne… gelukkig woon in tegenwoordig in Den Haag, want aan ooievaren geen gebrek hier! 😉

Advertenties

4 comments

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s